LIVET VED OG I SØEN

Livet ved søen

Søen summer af liv både over og under vandet. Her lever blandt andet vandinsekter, frøer og smådyr, mens fugle finder både føde og skjul ved bredden. På skiltet kan du blive klogere på de mange arter, der lever i og omkring søen.

Under billedet kan du læse skiltets tekst på engelsk, arabisk, somalisk og tyrkisk.

English:

Ponds – a haven for life
Discover nature between the buildings

Great diving beetle
Habitat: Ponds, lakes and slow-moving streams
Diet: Small fish, tadpoles, insects and snails
Fun fact: Although it lives underwater, it must come to the surface to breathe.

Water strider
Habitat: Ponds and calm water surfaces
Diet: Insects trapped on the water's surface
Fun fact: It can walk on water thanks to tiny hairs on its legs that repel water.

Common frog
Habitat: Ponds, lakes, wetlands and damp gardens
Diet: Insects, spiders, slugs and worms
Fun fact: A frog can catch insects with its long, sticky tongue in a split second.

Smooth newt
Habitat: Ponds, wetlands and damp woodland
Diet: Insect larvae, worms and small aquatic animals
Fun fact: Newts can regrow lost legs, tails and even parts of their eyes.

Blue-tailed damselfly
Habitat: Ponds, lakes and slow-moving streams
Diet: Mosquitoes and other small insects
Fun fact: It spends most of its life underwater as a larva before becoming a flying adult.

Great pond snail
Habitat: Ponds, lakes and slow-moving streams
Diet: Algae and dead plant material
Fun fact: It breathes air and regularly swims to the surface to take a breath.

Life below the surface
A pond may look calm, but beneath the surface an amazing world is buzzing with life.
Many animals spend all or part of their lives in the water. Frogs and newts lay their eggs in ponds, where the young hatch and grow before moving onto land. Dragonflies and damselflies also begin life underwater as larvae, sometimes living there for several years before emerging as adults.
Aquatic plants provide shelter, oxygen and places to lay eggs. They also help keep the water clean and create safe hiding places for many animals.
Even a small pond can become home to hundreds of different species. That is why ponds are among the most valuable habitats for biodiversity.

Give it a try!
Stand quietly by the pond for a few minutes.
How many different animals can you spot on the water, beneath the surface or flying above it?

Did you know?
Dragonflies are among the world's oldest insects. Their ancestors were already flying more than 300 million years ago, long before dinosaurs appeared.

:العربية

البركة – موطنٌ تزدهر فيه الحياة
اكتشف الطبيعة بين المباني

Great diving beetle
الموطن: البرك والبحيرات والجداول ذات المياه الهادئة
الغذاء: الأسماك الصغيرة، وصغار الضفادع، والحشرات، والقواقع
هل تعلم؟ على الرغم من أنه يعيش في الماء، إلا أنه يحتاج إلى الصعود إلى السطح باستمرار ليتنفس الهواء.

Water strider
الموطن: البرك والمسطحات المائية الهادئة
الغذاء: الحشرات العالقة على سطح الماء
هل تعلم؟ يستطيع المشي فوق سطح الماء بفضل الشعيرات الدقيقة الموجودة على أرجله، والتي تمنعها من الغرق.

Common frog
الموطن: البرك والبحيرات والمناطق الرطبة والحدائق
الغذاء: الحشرات، والعناكب، والقواقع، وديدان الأرض
هل تعلم؟ يصطاد الضفدع فرائسه بلسانه الطويل واللزج في جزء من الثانية.

Smooth newt
الموطن: البرك والمناطق الرطبة والغابات الرطبة
الغذاء: يرقات الحشرات، وديدان الأرض، والكائنات المائية الصغيرة
هل تعلم؟ يستطيع السمندر المائي إعادة نمو ساقه أو ذيله، وحتى أجزاء من عينيه إذا فقدها.

Blue-tailed damselfly
الموطن: البرك والبحيرات والجداول الهادئة
الغذاء: البعوض والحشرات الصغيرة الأخرى
هل تعلم؟ يقضي معظم حياته تحت الماء على هيئة يرقة، قبل أن يتحول إلى حشرة طائرة.

Great pond snail
الموطن: البرك والبحيرات والجداول الهادئة
الغذاء: الطحالب والنباتات الميتة
هل تعلم؟ يتنفس الهواء، لذلك يصعد بانتظام إلى سطح الماء للحصول على الأكسجين.

الحياة تحت سطح الماء
قد تبدو البركة هادئة، لكن تحت سطحها عالمٌ مليء بالحياة.
تقضي حيوانات كثيرة حياتها كلها، أو جزءًا منها، في الماء. فالضفادع والسمادل تضع بيوضها في البرك، حيث تفقس وتنمو قبل أن تنتقل إلى اليابسة. كما تبدأ اليعاسيب والرعاشات حياتها في الماء على شكل يرقات، وقد تبقى هناك لعدة سنوات قبل أن تصبح قادرة على الطيران. توفر النباتات المائية مأوى آمنًا، وتنتج الأكسجين، وتمنح الحيوانات أماكن مناسبة لوضع البيوض. كما تساعد على الحفاظ على نظافة المياه، وتوفر موطنًا للعديد من الكائنات الحية. حتى البركة الصغيرة يمكن أن تكون موطنًا لمئات الأنواع المختلفة. ولهذا تُعد البرك من أهم البيئات التي تساعد على حماية التنوع الحيوي.

جرّب بنفسك!
قف بهدوء بجانب البركة لبضع دقائق.
كم نوعًا مختلفًا من الحيوانات يمكنك أن ترى فوق الماء، أو داخله، أو يحلق في الهواء فوقه؟

هل تعلم؟
تُعد اليعاسيب من أقدم الحشرات على كوكب الأرض.
فقد كانت تحلق في السماء منذ أكثر من 300 مليون سنة، أي قبل ظهور الديناصورات بوقت طويل.

Soomaali:

Balliyada – hoy ay noloshu ku korto
Soo ogow dabeecadda u dhexaysa dhismayaasha

Great diving beetle
Deegaanka: Balliyada, harooyinka iyo durdurrada biyaha deggan
Cuntada: Kalluun yaryar, rah yaryar (tadpoles), cayayaan iyo qoolleyo yaryar
Ma ogtahay? Inkasta oo uu biyaha ku nool yahay, waa inuu mar kasta dusha biyaha yimaadaa si uu u neefsado.

Water strider
Deegaanka: Balliyada iyo meelaha biyuhu deggan yihiin
Cuntada: Cayayaanka ku xayirma dusha biyaha
Ma ogtahay? Wuxuu dusha biyaha ugu socon karaa timo aad u yaryar oo lugihiisa ku yaal kuwaas oo biyaha iska celiya.

Common frog
Deegaanka: Balliyada, harooyinka, dhulalka qoyan iyo jardiinooyinka qoyan
Cuntada: Cayayaan, caarooyin, slugs iyo gooryaanno
Ma ogtahay? Rahu wuxuu cayayaanka ku qabtaa carrabkiisa dheer ee dhegdhegta leh ilbiriqsi gudihiis.

Smooth newt
Deegaanka: Balliyada, dhulalka qoyan iyo kaymaha qoyan
Cuntada: Dirxiga cayayaanka, gooryaanno iyo xayawaanno yaryar oo biyaha ku nool
Ma ogtahay? Newt-ku wuxuu dib u soo saari karaa lug, dabo iyo xitaa qaybo ka mid ah indhihiisa haddii uu waayo.

Blue-tailed damselfly
Deegaanka: Balliyada, harooyinka iyo durdurrada biyaha deggan
Cuntada: Kaneecooyin iyo cayayaan kale oo yaryar
Ma ogtahay? Inta badan noloshiisa wuxuu ku qaataa biyaha isagoo dirxi ah, ka hor inta uusan noqon cayayaan duula.

Great pond snail
Deegaanka: Balliyada, harooyinka iyo durdurrada biyaha deggan
Cuntada: Algae iyo dhir dhimatay
Ma ogtahay? Wuxuu neefsadaa hawada, sidaas darteed si joogto ah ayuu dusha biyaha ugu soo baxaa si uu neef u qaato.

Nolosha ka hooseysa biyaha
Balligu wuxuu u muuqan karaa mid deggan, laakiin dusha hoose waxaa ka jira adduun firfircoon oo ay ka buuxaan nooleyaal kala duwan. Xayawaan badan ayaa noloshooda oo dhan ama qayb ka mid ah ku qaata biyaha. Raha iyo newt-ku waxay ukumaha dhigaan balliyada, halkaas oo ay ka dillaacaan kuna koraan ka hor inta aysan dhulka u bixin. Dragonflies iyo damselflies sidoo kale waxay noloshooda ku bilaabaan biyaha iyagoo dirxi ah, mararka qaarkoodna waxay halkaas ku noolaan karaan dhowr sano ka hor inta aysan duulin. Dhirta biyaha ku baxdaa waxay bixisaa hoy, oksijiin iyo meel ammaan ah oo lagu dhigo ukunta. Waxay kaloo biyaha ka caawisaa inay nadiif ahaadaan, iyadoo hoy u noqota xayawaanno badan. Xitaa balli yar ayaa hoy u noqon kara boqolaal nooc oo kala duwan. Taasi waa sababta balliyadu uga mid yihiin meelaha ugu muhiimsan ee lagu ilaaliyo kala duwanaanshaha noolaha.

Adiguba isku day!
Si deggan u istaag agagaarka balliga dhowr daqiiqo. Immisa xayawaan oo kala duwan ayaad ku arki kartaa dusha biyaha, gudaha biyaha ama hawada korkooda?

Ma ogtahay?
Dragonflies waa qaar ka mid ah cayayaanka ugu da'da weyn dunida. Awoowayaashood waxay hawada ku duulayeen in ka badan 300 milyan oo sano ka hor, xitaa ka hor intii aysan dinosaurs-ku jirin.

Türkçe:

Gölet – Yaşamın Büyüdüğü Yer
Binaların Arasındaki Doğayı Keşfedin

Great diving beetle
Yaşam alanı: Göletler, göller ve durgun akarsular
Beslenme: Küçük balıklar, iribaşlar, böcekler ve salyangozlar
Biliyor muydunuz? Suda yaşamasına rağmen nefes almak için düzenli olarak su yüzeyine çıkması gerekir.

Water strider
Yaşam alanı: Göletler ve durgun sular
Beslenme: Su yüzeyine düşen böcekler
Biliyor muydunuz? Bacaklarındaki çok ince tüyler sayesinde suyun üzerinde yürüyebilir.

Common frog
Yaşam alanı: Göletler, göller, sulak alanlar ve bahçeler
Beslenme: Böcekler, örümcekler, salyangozlar ve toprak solucanları
Biliyor muydunuz? Kurbağa avını uzun ve yapışkan diliyle bir anda yakalar.

Smooth newt
Yaşam alanı: Göletler, sulak alanlar ve nemli ormanlar
Beslenme: Böcek larvaları, solucanlar ve küçük su canlıları
Biliyor muydunuz? Kaybettiği bacağını, kuyruğunu ve hatta gözünün bazı kısımlarını yeniden oluşturabilir.

Blue-tailed damselfly
Yaşam alanı: Göletler, göller ve durgun akarsular
Beslenme: Sivrisinekler ve diğer küçük böcekler
Biliyor muydunuz? Hayatının büyük bölümünü su altında larva olarak geçirir, sonra kanatlı bir böceğe dönüşür.

Great pond snail
Yaşam alanı: Göletler, göller ve durgun akarsular
Beslenme: Yosunlar ve ölü bitkiler
Biliyor muydunuz? Hava soluduğu için düzenli olarak su yüzeyine çıkar.

Su yüzeyinin altında yaşam
Gölet sakin görünebilir, ancak suyun altında yaşamla dolu hareketli bir dünya vardır.
Birçok hayvan yaşamının tamamını ya da bir bölümünü suda geçirir. Kurbağalar ve semenderler yumurtalarını göletlere bırakır. Yumurtalar burada gelişir ve büyür; daha sonra karaya çıkarlar. Yusufçuklar ve kızböcekleri de yaşamlarına suda larva olarak başlar ve uçmadan önce yıllarca burada yaşayabilirler. Su bitkileri canlılara barınak sağlar, oksijen üretir ve yumurtalarını bırakabilecekleri güvenli alanlar oluşturur. Aynı zamanda suyun temiz kalmasına yardımcı olur. Küçük bir gölet bile yüzlerce farklı türe ev sahipliği yapabilir. Bu nedenle göletler, biyolojik çeşitliliğin korunması açısından en önemli yaşam alanlarından biridir.

Siz de deneyin!
Göletin kenarında birkaç dakika sessizce durun.
Suyun üzerinde, içinde veya üstünde uçarken kaç farklı hayvan görebiliyorsunuz?

Biliyor muydunuz?
Yusufçuklar dünyanın en eski böceklerinden biridir.
Gökyüzünde 300 milyon yıldan daha uzun bir süre önce, yani dinozorlardan çok önce uçuyorlardı.